Class 6 Sanskrit Chapter 12, त्वम् आपणं गच्छ, from NCERT Deepakam (दीपकम्), is a dialogue in which Rakesh’s mother sends him to the shop with a list, and it introduces the लोट् लकार (imperative).
Class 6 Sanskrit Chapter 12 (त्वम् आपणं गच्छ): पाठ-सार और मुख्य बिंदु
आपण में माँ राकेश को थैला, सूची और पैसे देती है और कहती है कि ज़्यादा चॉकलेट स्वास्थ्य के लिए हानिकारक है तथा सड़क सावधानी से पार करनी है। दुकानदार मूँग (आधा किलो), चीनी, गुड़, दाल (एक-एक किलो) और सरसों (पाव किलो) देता है—460 रुपये; नीली कलम (20) और चॉकलेट (10) मिलाकर 490; राकेश 500 देता है और 10 वापस लेता है।
लोट् लकार आज्ञा और प्रार्थना के अर्थ में—पठतु, पठताम्, पठन्तु; पठ, पठतम्, पठत; पठानि, पठाव, पठाम। वाक्य: त्वम् आपणं गच्छ, भवान् पिबतु, यूयम् उत्तिष्ठत।
Chapter 12 Exercises (वयम् अभ्यासं कुर्मः)
- लोट् लकार के रूपों से रिक्त स्थान (लिखतु…, क्रीडताम्…)
- सुभाषितों से लोट् लकार के क्रियापद चुनें (काले वर्षतु पर्जन्यः…)
Read Class 6 Sanskrit Chapter 12 PDF Online
More Chapters
- Previous: Chapter 11: यः जानाति सः पण्डितः
- Next: Chapter 13: पृथिव्यां त्रीणि रत्नानि
- All Sanskrit chapters and the other Class 6 books: Class 6 NCERT books 2026-27
FAQ
राकेश ने कुल कितने रुपये दिए?
सामान 460 रुपये, कलम 20 और चॉकलेट 10—कुल 490; उसने 500 रुपये दिए और 10 रुपये वापस मिले।
लोट् लकार का प्रयोग कब होता है?
आज्ञा और प्रार्थना के अर्थ में, जैसे ‘त्वम् आपणं गच्छ’।
Updated 2026–27 NCERT Class 6 Books & Chapter-Wise PDFs
Looking for all chapters and the latest 2026–27 NCF NCERT textbooks for Class 6? Open any chapter below to download its official PDF or read our Read Online & Notes study guide, or visit the complete NCERT Class 6 Books PDF (2026–27 Main Page) for all subjects or All NCERT Books PDF (Class 1 to 12).
Class 6 English Book: Poorvi 5 chapters
Class 6 Hindi Book: Malhar 13 chapters
- Chapter 1: सोहनलाल द्विवेदी – मातृभूमि — Read Online & Notes
- Chapter 2: मेजर ध्यानचंद – गोल — Read Online & Notes
- Chapter 3: गोपालकृष्ण कौल – पहली बूँद — Read Online & Notes
- Chapter 4: सुदर्शन – हार की जीत — Read Online & Notes
- Chapter 5: अब्दुर्रहीम खानखाना – रहीम के दोहे — Read Online & Notes
- Chapter 6: रामप्रसाद ‘बिस्मिल’ – मेरी माँ — Read Online & Notes
- Chapter 7: द्वारिका प्रसाद ‘माहेश्वरी’ – जलाते चलो — Read Online & Notes
- Chapter 8: जया मेहता – सत्रिया और बिहू नृत्य — Read Online & Notes
- Chapter 9: सूरदास – मैया मैं नहिं माखन खायो — Read Online & Notes
- Chapter 10: प्रेमचंद – परीक्षा — Read Online & Notes
- Chapter 11: श्यामनारायण पांडेय – चेतक की वीरता — Read Online & Notes
- Chapter 12: रामधारी सिंह ‘दिनकर’ – हिंद महासागर में छोटा-सा हिंदुस्तान — Read Online & Notes
- Chapter 13: जगदीशचंद्र बसु – पेड़ की बात — Read Online & Notes