Class 6 Sanskrit Chapter 15, माधवस्य प्रियम् अङ्गम्, from NCERT Deepakam (दीपकम्), is a dream in which a boy named Madhav hears the parts of his body argue over which of them is the best.
Class 6 Sanskrit Chapter 15 (माधवस्य प्रियम् अङ्गम्): पाठ-सार और मुख्य बिंदु
अंगों का विवाद हाथ कहता है—मेरे कारण माधव लिखता और गृहकार्य करता है; पैर—मेरे कारण वह चलता है; आँख—मेरे बिना वह देख नहीं सकता; कान—पीछे से आती गाड़ी की आवाज़ और शिक्षक का उपदेश मेरे कारण सुनता है; मुख—मेरे कारण वह खाता, बोलता और उत्तर देता है। पेट कहता है—माधव से ही पूछो।
माधव का उत्तर ‘मम शरीरस्य सर्वाणि अङ्गानि मम कृते उपकारकाणि सन्ति… अतः भवन्तः सर्वेऽपि श्रेष्ठाः। भवन्तः सर्वेऽपि मम प्रियाः।’
Chapter 15 Exercises (वयम् अभ्यासं कुर्मः)
- चित्र देखकर अंग का नाम लिखें
- अंग का कार्य: मुखम् वदति, पादः चलति, कर्णः शृणोति, नासिका आघ्राणं करोति, जिह्वा आस्वादनं करोति
Read Class 6 Sanskrit Chapter 15 PDF Online
More Chapters
- Previous: Chapter 14: आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः
- Next: Chapter 16: वृक्षाः सत्पुरुषाः इव
- All Sanskrit chapters and the other Class 6 books: Class 6 NCERT books 2026-27
FAQ
माधव के अनुसार कौन-सा अंग श्रेष्ठ है?
सभी अंग—हर अंग शरीर के लिए उपकारी है, इसलिए सब श्रेष्ठ और प्रिय हैं।
कान ने अपनी महत्ता कैसे बताई?
सड़क पर पीछे से आती गाड़ियों की आवाज़ सुनकर दुर्घटना से बचाना, शिक्षक का उपदेश सुनकर ज्ञान बढ़ाना और संगीत सुनकर आनन्द लेना।
Updated 2026–27 NCERT Class 6 Books & Chapter-Wise PDFs
Looking for all chapters and the latest 2026–27 NCF NCERT textbooks for Class 6? Open any chapter below to download its official PDF or read our Read Online & Notes study guide, or visit the complete NCERT Class 6 Books PDF (2026–27 Main Page) for all subjects or All NCERT Books PDF (Class 1 to 12).
Class 6 English Book: Poorvi 5 chapters
Class 6 Hindi Book: Malhar 13 chapters
- Chapter 1: सोहनलाल द्विवेदी – मातृभूमि — Read Online & Notes
- Chapter 2: मेजर ध्यानचंद – गोल — Read Online & Notes
- Chapter 3: गोपालकृष्ण कौल – पहली बूँद — Read Online & Notes
- Chapter 4: सुदर्शन – हार की जीत — Read Online & Notes
- Chapter 5: अब्दुर्रहीम खानखाना – रहीम के दोहे — Read Online & Notes
- Chapter 6: रामप्रसाद ‘बिस्मिल’ – मेरी माँ — Read Online & Notes
- Chapter 7: द्वारिका प्रसाद ‘माहेश्वरी’ – जलाते चलो — Read Online & Notes
- Chapter 8: जया मेहता – सत्रिया और बिहू नृत्य — Read Online & Notes
- Chapter 9: सूरदास – मैया मैं नहिं माखन खायो — Read Online & Notes
- Chapter 10: प्रेमचंद – परीक्षा — Read Online & Notes
- Chapter 11: श्यामनारायण पांडेय – चेतक की वीरता — Read Online & Notes
- Chapter 12: रामधारी सिंह ‘दिनकर’ – हिंद महासागर में छोटा-सा हिंदुस्तान — Read Online & Notes
- Chapter 13: जगदीशचंद्र बसु – पेड़ की बात — Read Online & Notes