Class 8 Sanskrit Chapter 5, गीता सुगीता कर्तव्या, from NCERT Deepakam (दीपकम्), is set at the Gita Jayanti Mahotsav in Kurukshetra, where Ramesh asks his father what the Gita is, and the lesson then explains selected Bhagavad Gita shlokas.
Class 8 Sanskrit Chapter 5 (गीता सुगीता कर्तव्या): पाठ-सार और मुख्य बिंदु
गीता का प्रसंग कुरुक्षेत्र युद्ध में अपने बन्धुओं को देखकर अर्जुन युद्ध नहीं करना चाहता था; तब श्रीकृष्ण ने उसे कर्तव्यपालन का उपदेश दिया—यही श्रीमद्भगवद्गीता है। ‘सुगीता कर्तव्या’ का आशय है गीता का सही अभ्यास करना और उसके उपदेशों को जीवन में उतारना।
श्लोक ‘दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः… स्थितधीर्मुनिरुच्यते’ (स्थितप्रज्ञ), ‘क्रोधाद्भवति सम्मोहः… बुद्धिनाशात्प्रणश्यति’, ‘तद्विद्धि प्रणिपातेन परिप्रश्नेन सेवया’, ‘श्रद्धावाँल्लभते ज्ञानम्’ और ‘अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च’। पाठ में आधार अर्थ में सप्तमी विभक्ति भी समझाई गई है।
Chapter 5 Exercises (अभ्यासात् जायते सिद्धिः)
- एक पद में उत्तर: श्रद्धावान् जनः किं लभते? कस्मात् सम्मोहः जायते?
- पूर्ण वाक्य में उत्तर: कीदृशः जनः स्थितधीः उच्यते? जनः कथं प्रणश्यति? उपदेशप्राप्तये त्रयः उपायाः के भवन्ति?
Read Class 8 Sanskrit Chapter 5 PDF Online
More Chapters
- Previous: Chapter 4: प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः
- Next: Chapter 6: डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्
- All Sanskrit chapters and the other Class 8 books: Class 8 NCERT books 2026-27
FAQ
क्रोध से विनाश का क्रम क्या है?
क्रोध से सम्मोह, सम्मोह से स्मृति-भ्रम, स्मृति-भ्रंश से बुद्धिनाश और बुद्धिनाश से मनुष्य का विनाश होता है।
गुरु से ज्ञान पाने के तीन उपाय कौन-से हैं?
प्रणिपात (विनम्र प्रणाम), परिप्रश्न (जिज्ञासा से प्रश्न) और सेवा।
Updated 2026–27 NCERT Class 8 Books & Chapter-Wise PDFs
Looking for all chapters and the latest 2026–27 NCF NCERT textbooks for Class 8? Open any chapter below to download its official PDF or read our Read Online & Notes study guide, or visit the complete NCERT Class 8 Books PDF (2026–27 Main Page) for all subjects or All NCERT Books PDF (Class 1 to 12).
Class 8 English Book: Poorvi 5 chapters
Class 8 Hindi Book: Malhar 10 chapters
- Chapter 1: गयाप्रसाद शुक्ल ‘सनेही’ – स्वदेश — Read Online & Notes
- Chapter 2: भीष्म साहनी – दो गौरैया — Read Online & Notes
- Chapter 3: दुष्यंत कुमार – एक आशीर्वाद — Read Online & Notes
- Chapter 4: भारतेंदु हरिश्चंद्र – हरिद्वार — Read Online & Notes
- Chapter 5: कबीर – कबीर के दोहे — Read Online & Notes
- Chapter 6: माधवराव सप्रे – एक टोकरी भर मिट्टी — Read Online & Notes
- Chapter 7: महादेवी वर्मा – मत बाँधो — Read Online & Notes
- Chapter 8: उदयशंकर भट्ट – नए मेहमान — Read Online & Notes
- Chapter 9: गिरिजा कुमार माथुर – आदमी का अनुपात — Read Online & Notes
- Chapter 10: सुभाषचंद्र बोस – तरुण के स्वप्न — Read Online & Notes