DAV Class 8 Sanskrit Chapter 5 अहं नदी अस्मि Solutions

Get complete and step-by-step DAV Class 8 Sanskrit पाठ ५/६: दिव्या गीर्वाणभारती (Divya Geervanbharatee) Solutions from the prescribed DAV Board textbook सुरभि (Surbhi). All exercises including शुद्धम् / अशुद्धम्, रिक्तस्थानपूर्तिः, एकपदेन उत्तराणि, पूर्णवाक्येन उत्तराणि, प्रश्ननिर्माणम्, and व्याकरणम् are solved with clear Hindi explanation.

Share with classmates & study groups
✦ DAV CLASS 8 · ANNUAL EXAM REVISION

Revise SST and Science fast: handwritten-style chapter notes

📖 Every chapter in short, neat pages🧠 Diagrams, tables, points to remember⚡ PDF on your email at once

SST notes: all 22 chapters in one PDF, ₹49
SST notes coverSST notes sample page 1SST notes sample page 2SST notes sample page 3

Science notes: all 20 chapters in one PDF, ₹49
Science notes coverScience notes sample page 1Science notes sample page 2Science notes sample page 3

Or any single SST or Science chapter for ₹11 in the DAV Store →

Any problem or question about the notes or your payment? Email [email protected]

पाठ का सार (Chapter Summary)

इस पाठ में संस्कृत भाषा की महिमा, प्राचीनता तथा वैज्ञानिकता पर कक्षा के छात्रों और अध्यापिका के मध्य ज्ञानवर्धक वार्तालाप है। संस्कृत को ‘गीर्वाणभारती’ अर्थात् देववाणी कहा जाता है। विश्व के प्राचीनतम ग्रन्थ चार वेद (ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद, अथर्ववेद), उपनिषद, पुराण, रामायण, महाभारत तथा महाकवि कालिदास के विश्वप्रसिद्ध नाटक संस्कृत में ही विरचित हैं। व्याकरण की दृष्टि से पाणिनी की अष्टाध्यायी अनुपम है। आज संगणक (कम्प्यूटर) के लिए भी संस्कृत को सर्वाधिक उपयुक्त भाषा माना गया है।

महत्वपूर्ण शब्दार्थाः (Vocabulary & Meanings)

संस्कृत पदम्हिन्दी अर्थEnglish Meaning
गीर्वाणभारतीदेवताओं की वाणी / संस्कृतLanguage of the gods (Sanskrit)
प्राचीनतमासबसे पुरानीMost ancient
समृद्धम्सम्पन्न / विपुलRich / abundant
संगणकम्कम्प्यूटरComputer
व्याकरणम्भाषा का नियमशास्त्रGrammar
अनुपमम्जिसकी कोई तुलना न होIncomparable / unique

अभ्यासः (Textbook Exercises)

1. पाठं पठित्वा वदन्तु लिखन्तु च ‘शुद्धम्’ अथवा ‘अशुद्धम्’-

कथनम्उत्तरम्
संस्कृतभाषा विश्वस्य प्राचीनतमा भाषा अस्ति।शुद्धम्
वेदाः केवलं द्वौ स्तः।अशुद्धम्
रामायणं महर्षिणा वाल्मीकिना रचितम्।शुद्धम्
संगणकाय संस्कृतभाषा अनुचितम् अस्ति।अशुद्धम्
अष्टाध्यायी पाणिनेः व्याकरणग्रन्थः अस्ति।शुद्धम्

2. मञ्जूषायाः उचितपदैः रिक्तस्थानानि पूरयन्तु-

  1. संस्कृतभाषा गीर्वाणभारती अपि कथ्यते।
  2. वेदाः चत्वारः सन्ति।
  3. महाभारतस्य रचयिता महर्षिः वेदव्यासः अस्ति।
  4. अभिज्ञानशाकुन्तलम् महाकवेः कालिदासस्य प्रसिद्धं नाटकम् अस्ति।
  5. संस्कृतं पठित्वा वयं स्वसंस्कृतिं जानीमः।

3. एतेषां प्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन वदन्तु लिखन्तु च-

(i) कस्याः भाषायाः साहित्यं विशालम् अस्ति?
उत्तरम्: संस्कृतभाषायाः

(ii) कति वेदाः सन्ति?
उत्तरम्: चत्वारः

(iii) रामायणस्य रचयिता कः?
उत्तरम्: वाल्मीकिः

(iv) पाणिनेः व्याकरणग्रन्थस्य नाम किम्?
उत्तरम्: अष्टाध्यायी

(v) का देववाणी कथ्यते?
उत्तरम्: गीर्वाणभारती (संस्कृतम्)

4. एतेषां प्रश्नानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येन वदन्तु लिखन्तु च-

(i) संस्कृतभाषायाः कानि कानि नामानि सन्ति?
उत्तरम्: संस्कृतभाषायाः देववाणी, सुरभारती, गीर्वाणभारती, अमरभारती इत्यादीनि नामानि सन्ति।

(ii) चत्वारः वेदाः के के सन्ति?
उत्तरम्: ऋग्वेदः, यजुर्वेदः, सामवेदः, अथर्ववेदः च एते चत्वारः वेदाः सन्ति।

(iii) कालिदासस्य प्रसिद्धानि नाटकानि कानि सन्ति?
उत्तरम्: अभिज्ञानशाकुन्तलम्, मालविकाग्निमित्रम्, विक्रमोर्वशीयम् च कालिदासस्य प्रसिद्धानि नाटकानि सन्ति।

(iv) संगणकविशेषज्ञाः संस्कृतविषये किं वदन्ति?
उत्तरम्: संगणकविशेषज्ञाः वदन्ति यत् संगणकस्य कृते संस्कृतभाषा एव सर्वोत्तमा सर्वाधिका वैज्ञानिकी च भाषा अस्ति।

5. स्थूलपदम् आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु-

संस्कृतभाषा विश्वस्य प्राचीनतमा भाषा अस्ति।
प्रश्नः: संस्कृतभाषा कस्य प्राचीनतमा भाषा अस्ति?

वेदाः चत्वारः सन्ति।
प्रश्नः: वेदाः कति सन्ति?

वाल्मीकिः रामायणम् अरचयत्।
प्रश्नः: कः रामायणम् अरचयत्?

पाणिनिः अष्टाध्यायीम् अरचयत्।
प्रश्नः: पाणिनिः किम् (कां) अरचयत्?

DAV Class 8 Sanskrit (सुरभि) All Chapters Directory

Share with classmates & study groups

Leave a Comment

Have a doubt in this chapter, or found a mistake? Write it here and our team will reply.

Link copied to clipboard!
Share with Classmates
WhatsApp

📑 Chapter Navigation Directory

Add as a preferred source on Google
See ncertbookspdf.com first in Google Search